Ses ve İlham Yazılar

Âsaf bin Berahya Kimdir? Küresel ve Yerel Açılardan İncelenmesi Âsaf bin Berahya: Kimdir? Bursa gibi tarihi ve kültürel bir şehirde yaşamam, bazen geçmişin izlerini ve bu izlerin modern toplumdaki yansımalarını daha derinlemesine incelememi sağlıyor. Bugün, çok az insanın ismini bildiği bir figürü ele alacağız: Âsaf bin Berahya. Kendisinin tarihi, hem yerel hem küresel açıdan oldukça ilginçtir. Hadi, birlikte bu önemli şahsiyeti ve onun mirasını inceleyelim. Âsaf bin Berahya’nın Tarihsel Bağlamı Âsaf bin Berahya, hem İslam dünyasında hem de daha geniş tarihi literatürde yer etmiş bir şahsiyet. Kendisi, İslam’ın erken dönemlerinde yaşamış önemli bir kişiydi ve özellikle Yahudi kökenli olduğu düşünülen…

Smart KPI Nedir? Analitik ve İnsanî Perspektifle Bir Yaklaşım İçimdeki mühendis böyle diyor: “Ölçemediğin şeyi yönetemezsin.” Ama içimdeki insan tarafı da ekliyor: “Ama hayat sadece rakamlardan ibaret değil, hisler de önemli.” İşte tam bu çatışmanın ortasında Smart KPI kavramı duruyor. Yani Specific, Measurable, Achievable, Relevant, Time-bound kriterlerini taşıyan performans göstergeleri… Ama ne kadar işe yarıyorlar, hangileri gerçekten anlamlı ve hangileri sadece tablo doldurmak için mi kullanılıyor, ona bakalım. Smart KPI’nin Temel Tanımı ve Felsefesi İçimdeki mühendis hızlıca açıklıyor: Smart KPI, bir organizasyonun hedeflerini net bir şekilde ölçülebilir göstergelere dönüştürmesidir. Yani sadece “satışları artırmak” demek yerine, “önümüzdeki çeyrekte %15 satış artışı…

Güç, Toplum ve Sağlık: Kalp Hastalığının Siyaset Bilimi Perspektifi Toplumsal düzeni ve güç ilişkilerini analiz eden bir gözlemci olarak, sağlık meseleleri çoğu zaman yalnızca bireysel veya tıbbi bir sorun gibi görünse de, aslında siyasal iktidarın ve toplumsal yapının bir yansımasıdır. Kalp hastalığı, ölümcüllüğü ve yaygınlığı bakımından, sadece tıbbi bir sorun olmanın ötesine geçer; toplumun sınıfsal, ekonomik ve politik dokusuyla sıkı sıkıya bağlıdır. Meşruiyet ve katılım gibi kavramlar, sağlığın toplumsal boyutunu tartışırken göz ardı edilemez. Peki, kalp hastalığı tehlikeli mi? Bunu sorarken aslında “Hangi toplumsal koşullar bu tehlikeyi artırıyor ve devlet bu konuda ne kadar sorumluluk alıyor?” sorusunu da soruyoruz. İktidarın…

Hesap Bakiye Ne Demek? Geçen gün banka uygulamasına bakarken kendi kendime “Acaba hesabımda ne kadar para var?” diye sordum. İşte tam o an fark ettim ki, çoğumuz için hesap bakiyesi sadece bir rakamdan ibaret değil. Ama gerçekten nedir bu hesap bakiyesi? Basitçe söylemek gerekirse, bir bankadaki ya da finansal bir hesapta sahip olduğunuz mevcut para miktarıdır. Yani aslında cebinizdeki nakit kadar, banka hesabınızda da bir “cüzdan” olduğunu düşünün; işte o cüzdandaki paranın miktarı hesap bakiyesidir. Hesap Bakiyesinin Tarihçesi Bunu düşününce bir yandan da merak ettim: İnsanlar eskiden hesap bakiyelerini nasıl takip ediyordu? Hani biz bugün uygulamalardan, online bankacılıktan, QR kodlardan…

İçsel Bir Merakla Başlayan Yolculuk: Türk Kahvesi ve Kabızlık Arasındaki Psikolojik Bağ Bir fincan Türk kahvesi… Kokusu, ritüeli, sohbetleri çağrıştırır. Pek çok kişi için günün belirli anlarını renklendirir. Ancak bir süre önce kendi bedenimle ilgili küçük ama dikkatimi çeken bir durum fark ettim: kahve içtikten sonra bağırsaklarımda bir şeylerin değiştiğini düşündüm. Bu bireysel gözlem, beni “Türk kahvesi kabızlığa iyi gelir mi?” sorusunu sadece fizyolojik değil, psikolojik bir mercekten de değerlendirmeye itti. İnsan davranışlarının, beklentilerin ve beden-zihin bağlantısının bu basit görünen soruda nasıl rol oynadığını anlamak istedim. Bu yazıda Türk kahvesi ile kabızlık ilişkisini bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji boyutlarıyla ele…

İsrailce Merhaba Nasıl Denir? Hayatın İçinden Gülümseten Bir Rehber Evet, bir sabah uyanıp birden bire “İsrailce merhaba nasıl denir?” sorusuyla uyanmışsanız, yalnız değilsiniz. Ben de bir gün aynen böyle düşündüm. Ama her şeyin başlangıcı bu kadar garip olsa da, bir şekilde bu soruyla hayatıma yeni bir renk katmış oldum. Hani bazen kafanıza bir şey takar ve derin düşüncelere dalarsınız ya… İşte öyle bir sabah, kahvemi içerken aklıma geldi: “Neden hiç İsrailce ‘merhaba’ demedim?” Hadi gelin, hem biraz eğlenelim, hem de dünyanın bir köşesindeki insanlar “merhaba” dediğinde neler olduğunu keşfedelim. Tabii, bunu yaparken de biraz mizahi bir yolculuğa çıkalım. Merhaba demek…

Cezaevinde Yatan Kişiye Nasıl Para Yatırılır? Cezaevinde bulunan bir yakınınıza veya tanıdığınıza para yatırmak, genellikle pek fazla bilinmeyen bir işlem gibi görünür. Ancak cezaevi sisteminin içinde bu, oldukça yaygın bir uygulamadır ve belirli kurallar çerçevesinde yapılır. Para yatırmak, mahkumların cezaevindeki ihtiyaçlarını karşılamalarına yardımcı olmak için önemli bir yöntemdir. Peki, cezaevinde yatan bir kişiye nasıl para yatırılır? Bu işlemi adım adım, basit bir şekilde ele alalım. Cezaevinde Para Yatırma Neden Gereklidir? Cezaevlerinde kalan mahkumların sosyal hayata bir şekilde bağlanmaları, bazı temel ihtiyaçlarını karşılamaları gerekmektedir. Yemek, kıyafet, kişisel bakım ürünleri gibi temel ihtiyaçlar çoğu zaman devlet tarafından karşılanırken, bazı ek ihtiyaçlar için…

Kakaolu Keke Süt Yerine Su Konur Mu? Sosyolojik Bir Perspektif Mutfağa adım attığımda, çoğumuzun çocukluğundan gelen bir soru aklıma gelir: “Kakaolu keke süt yerine su konur mu?” Bu basit gibi görünen mutfak tercihi, aslında toplumsal yapılar, bireylerin etkileşimi ve kültürel normlar üzerinden çok daha derin anlamlar taşıyor. Sosyoloji, günlük hayatın sıradan eylemlerini incelerken bize, bu tür seçimlerin nasıl normlar, güç ilişkileri ve eşitsizlik ile bağlantılı olduğunu gösteriyor. Gelin birlikte, mutfağın basit bir tercihini, toplumun karmaşık dokusuna nasıl bağlayabileceğimizi keşfedelim. Temel Kavramlar: Normlar, Pratikler ve Seçimler Bir kek tarifinde süt yerine su kullanmak, sadece kimyasal bir değişiklik değildir; bu seçim, toplumsal…

Bize Zarar Veren Hayvanı Öldürmek Günah Mı? Konya’da, sakin bir sabahın erken saatlerinde, evimin yakınındaki tarlalarda yürüyüş yaparken bir grup köpek gördüm. Köpekler, bana zarar vermemek için yanımdan geçip gitse de, içimdeki mühendis ve insana dair hislerim birbiriyle çatıştı. İçimdeki mühendis, “Bu köpeklerin davranışlarını anlamak lazım. Onların bir tehdit oluşturup oluşturmadığını değerlendir,” diyor. Ama içimdeki insan tarafıysa, “Hayvan da sonuçta bir can, ona zarar vermek doğru mu?” diye sorguluyor. Bu tür çatışmaların yalnızca günlük hayatta değil, felsefi ve dini açıdan da oldukça derinlemesine ele alınması gereken bir konu olduğunun farkındayım. İnsan, hayvanlar ve doğa arasındaki ilişki, tarihi, kültürel ve etik…

Kadir Ezildi Hangi Takımlı? Bir Genç Yetişkinin Duygusal Yolculuğu Hayat bazen bir futbol maçı gibi. İleri gitmeye çalışırsın, savunma yapmaya çabalarsın, bir gol atarsın, bazen de tüm o çabaların bir kenara itilir ve kaybedersin. Kayseri’de yaşıyorum. 25 yaşında bir genç yetişkinim. Çevremdeki her şey gibi ben de futbolu, takımları, taraftar gruplarını çok iyi bilirim. Ama bir soru var ki, beni her zaman başka bir seviyeye taşıyor: “Kadir Ezildi hangi takımlı?” Bir Anlık Heyecan İstanbul’da bir kafede, eski arkadaşım Caner ile buluştuğumda bu soruyu sordum. Aslında kafede otururken bir yandan da kısıtlı ama samimi bir sohbet ediyorduk. Her zaman olduğu gibi,…